Vaginal pH nədir, nə qədər olmalıdır? Necə ölçülür?

Qısaca:

• Vaginal pH adətən 3,8–4,5 arasındadır; aybaşından əvvəl və menopauzadan sonra daha yüksək ola bilər (Cleveland Clinic).
• Aybaşı qanı, sperma, vaginal duş, ətirli məhsullar və antibiotiklər pH-a təsir edə bilər (Cleveland Clinic).
• pH-ın 4,5-dən yuxarı olması bakterial vaginozun dörd diaqnostik meyarından biridir; vaginal göbələkdə pH adətən normal olur (CDC).
• Evdə pH testi pH-ın pozulub-pozulmadığını göstərə bilər, amma səbəbini deyə bilməz (Cleveland Clinic).

Vaginal pH nədir?

pH mühitin nə qədər turş və ya qələvi olduğunu göstərən 0–14 arası ölçüdür; 7 neytraldır, 7-dən aşağı turşdur. Sağlam vaginada pH adətən 3,8 ilə 4,5 arasındadır (Cleveland Clinic).

Bu zəif turşuluq müdafiə sistemidir: vaginadakı faydalı bakteriyaların çoxalmasına kömək edir və zərərli mikrobların yerləşməsini çətinləşdirir (Cleveland Clinic). Vaginanın daxili quruluşunu və xarici nahiyədən fərqini İntim zona qulluğu bələdçisi yazımızda izah etdik.

Vaginal pH nə qədər olmalıdır?

• 3,8–4,5: Adi aralıq (Cleveland Clinic).
• 4,5-dən yuxarı: Aybaşı başlamazdan dərhal əvvəl və menopauzadan sonra normal ola bilər (Cleveland Clinic). Bundan başqa, bakterial vaginozda görülən tapıntılardan biridir (CDC).

Menopauzadan sonra hormon səviyyələri dəyişdiyi üçün pH-ın 4,5-dən yuxarı olması təkbaşına infeksiya əlaməti sayılmır.

Vaginal pH-ı nələr dəyişir?

Cleveland Clinic-ə görə:

• Aybaşı dövrü və hormonlar: pH dövr boyunca, hamiləlikdə və menopauzada dəyişir. Kontraseptiv həblər də təsir edə bilər.
• Cinsi əlaqə: Sperma, sürtkü vasitələri və prezervativ pH-a təsir edə bilər.
• Vaginal duş və sərt məhsullar: Vaginanın içini yumaq, qıcıqlandırıcı kimyəvi maddələr və ya ətir olan məhsullar pH-ı poza bilər.
• Antibiotiklər: Zərərli bakteriyalarla birlikdə faydalı bakteriyaları da öldürə bilər.
• İnfeksiyalar: Bakterial vaginoz, vaginal göbələk və trixomoniaz pH-a təsir edir.

pH pozulanda hansı əlamətlər olur?

pH tarazlığı pozulduqda bunlar görülə bilər (Cleveland Clinic):

• Balıq iyinə bənzəyən və ya pis vaginal qoxu
• Boz, yaşıl, köpüklü və ya topa-topa axıntı
• Xarici genital nahiyədə qaşınma, şişkinlik və ya qıcıqlanma
• Cinsi əlaqə zamanı və ya sidik ifrazı zamanı ağrı və ya yanma

Bu əlamətlər müxtəlif hallarda görülə bilər. Axıntının rənginə görə nələr ola biləcəyini Vaginal axıntı nə zaman normaldır? yazımızda izah etdik.

Vaginal pH və infeksiyalar

pH bir ipucudur, diaqnoz deyil:

• Bakterial vaginoz: CDC-nin diaqnoz üçün istifadə etdiyi dörd meyardan biri vaginal mayenin pH-ının 4,5-dən yuxarı olmasıdır. Digər meyarlar nazik və homogen axıntı, qoxu testinin müsbət olması və mikroskopda tipik hüceyrələrin görülməsidir. Diaqnoz üçün ən azı üçü birlikdə olmalıdır. Ətraflı məlumat Bakterial vaginoz nədir? yazımızdadır.
• Vaginal göbələk: CDC-yə görə göbələk infeksiyasında vaginal pH adətən normal olur (4,5-dən aşağı). Yəni pH-ın normal çıxması göbələyi istisna etmir. Əlamətlərini və nə vaxt həkimə müraciət etməli olduğunuzu Vaginal göbələk nədir? yazımızda izah etdik.

Vaginal pH necə ölçülür?

Həkim müayinə zamanı vaginal axıntını pH kağızı ilə ölçə bilər. Bu, bakterial vaginoz üçün istifadə olunan meyarlardan biridir (CDC).

Evdə istifadə edilən vaginal pH testləri də rəngi dəyişən kağızla işləyir: kağız vaginaya toxundurulur, rəngi dəyişəndə qutudakı rəng cədvəli ilə müqayisə edilir (Cleveland Clinic). Bu testlər pH-ın pozulub-pozulmadığı barədə fikir verə bilər; amma səbəbini deyə bilməz və hansı infeksiya olduğunu göstərmir (Cleveland Clinic).

Testi edəcəksinizsə, qutudakı təlimata əməl edin. Aybaşı qanı və sperma pH-a təsir edə bildiyi üçün (Cleveland Clinic) aybaşı zamanı və cinsi əlaqədən dərhal sonra edilən ölçmə yanıldıcı ola bilər.

Vaginal pH tarazlığı necə qorunur?

Vagina özünü təmizləyir; içini yumağa ehtiyac yoxdur. NHS-in tövsiyələri:

• Xarici genital nahiyəni su və sadə sabunla yuyun; vanna əvəzinə duş qəbul edin.
• Vaginanın içini yumayın, vaginal duş etməyin.
• Ətirli sabun, vanna məhsulu və vaginal dezodorant istifadə etməyin.
• Alt paltarlarınızı sərt yuyucu vasitə ilə yumayın.
• Siqaret çəkməyin.

Cleveland Clinic də ətirli sprey, sabun, bez və tamponlardan qaçmağı və yaş və ya tərli paltarları gözləmədən dəyişməyi tövsiyə edir. Genital gigiyenanın digər qaydalarını Genital gigiyena üçün əsas qaydalar yazımızda topladıq.

Nə vaxt həkimə müraciət etməlisiniz?

• Qoxu, axıntı və ya qaşınma kimi əlamətlər bir neçə gündən uzun sürürsə, pisləşirsə və ya keçmirsə (Cleveland Clinic)
• Evdə test pH-ın yüksək olduğunu göstəribsə və əlamətləriniz varsa
• Hamiləsinizsə və axıntıda və ya qoxuda dəyişiklik hiss etmisinizsə
• Əlamətlər tez-tez təkrarlanırsa

Müalicə səbəbə görə dəyişir; antibiotik və ya göbələk əleyhinə dərman lazım ola bilər (Cleveland Clinic). Özünüzə diaqnoz qoymaq əvəzinə həkimə müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

Vaginal pH nə qədər olmalıdır?

Adətən 3,8 ilə 4,5 arası (Cleveland Clinic). Aybaşından əvvəl və menopauzadan sonra bir qədər yüksək ola bilər.

Vaginal pH testi apteklərdə varmı?

Evdə istifadə edilən vaginal pH testləri bəzi apteklərdə satılır. Bu testlər pH-ın yüksək olub-olmadığını göstərə bilər, amma səbəbini deyə bilməz (Cleveland Clinic). Nəticə nə olursa olsun, əlamətləriniz varsa, həkimə müraciət edin.

Menopauzada vaginal pH niyə yüksəlir?

Menopauzada hormon səviyyələri dəyişir və vaginal pH 4,5-dən yuxarı qalxa bilər; bu, menopauzadan sonra normal ola bilər (Cleveland Clinic). Menopauzanın intim nahiyəyə təsirlərini Menopauza dövründə intim qulluq ehtiyacları niyə dəyişir? yazımızda izah etdik.

Sabun vaginal pH-ı pozurmu?

Vaginanın içində sabun və ya duş geli istifadə etmək, vaginal duş etmək və ətirli məhsullar pH-ı poza bilər (Cleveland Clinic). Xarici nahiyə su və sadə sabunla yuyulur (NHS).