Vajinal pH Nedir, Kaç Olmalı? Nasıl Ölçülür?

Kısaca:

• Vajinal pH genellikle 3,8–4,5 arasındadır; regl öncesinde ve menopozdan sonra daha yüksek olabilir (Cleveland Clinic).
• Adet kanı, meni, vajinal duş, kokulu ürünler ve antibiyotikler pH'ı etkileyebilir (Cleveland Clinic).
• pH'ın 4,5'in üzerinde olması bakteriyel vajinozun dört tanı ölçütünden biridir; vajinal mantarda pH genellikle olağandır (CDC).
• Evde pH testi pH'ın bozulup bozulmadığını gösterebilir ama nedenini söyleyemez (Cleveland Clinic).

Vajinal pH nedir?

pH, bir ortamın ne kadar asidik ya da bazik olduğunu gösteren 0–14 arası bir ölçüdür; 7 nötrdür, 7'nin altı asidiktir. Sağlıklı bir vajinada pH genellikle 3,8 ile 4,5 arasındadır (Cleveland Clinic).

Bu hafif asitlik bir savunma düzenidir: vajinadaki yararlı bakterilerin çoğalmasına yardım eder ve zararlı mikropların yerleşmesini zorlaştırır (Cleveland Clinic). Vajinanın iç yapısını ve dış bölgeyle farkını İntim Bölge Bakım Rehberi yazımızda anlattık.

Vajinal pH kaç olmalı?

• 3,8–4,5: Olağan aralık (Cleveland Clinic).
• 4,5'in üzeri: Regl başlamadan hemen önce ve menopozdan sonra olağan olabilir (Cleveland Clinic). Bunun dışında bakteriyel vajinozda görülen bulgulardan biridir (CDC).

Menopozdan sonra hormon düzeyleri değiştiği için pH'ın 4,5'in üzerinde olması tek başına bir enfeksiyon işareti sayılmaz.

Vajinal pH'ı neler değiştirir?

Cleveland Clinic'e göre:

• Adet döngüsü ve hormonlar: pH döngü boyunca, gebelikte ve menopozda değişir. Doğum kontrol hapları da etkileyebilir.
• Cinsel ilişki: Meni, kayganlaştırıcılar ve prezervatif pH'ı etkileyebilir.
• Vajinal duş ve sert ürünler: Vajinanın içini yıkamak, tahriş edici kimyasallar ya da parfüm içeren ürünler pH'ı bozabilir.
• Antibiyotikler: Zararlı bakterilerle birlikte yararlı bakterileri de öldürebilir.
• Enfeksiyonlar: Bakteriyel vajinoz, vajinal mantar ve trikomonas pH'ı etkiler.

pH bozulunca hangi belirtiler olur?

pH dengesi bozulduğunda şunlar görülebilir (Cleveland Clinic):

• Balık kokusuna benzeyen ya da kötü vajinal koku
• Gri, yeşil, köpüklü ya da topak topak akıntı
• Dış genital bölgede kaşıntı, şişlik ya da tahriş
• Cinsel ilişki sırasında ya da idrar yaparken ağrı veya yanma

Bu belirtiler farklı durumlarda görülebilir. Akıntının rengine göre neler olabileceğini Vajinal Akıntı Ne Zaman Normal? yazımızda anlattık.

Vajinal pH ve enfeksiyonlar

pH bir ipucudur, tanı değildir:

• Bakteriyel vajinoz: CDC'nin tanı için kullandığı dört ölçütten biri vajinal sıvının pH'ının 4,5'in üzerinde olmasıdır. Öteki ölçütler ince ve homojen akıntı, koku testinin pozitif olması ve mikroskopta tipik hücrelerin görülmesidir. Tanı için en az üçü birlikte bulunmalıdır. Ayrıntısı Bakteriyel Vajinozis Nedir? yazımızda.
• Vajinal mantar: CDC'ye göre mantar enfeksiyonunda vajinal pH genellikle olağandır (4,5'in altında). Yani pH'ın olağan çıkması mantarı dışlamaz. Belirtileri ve ne zaman hekime gidileceğini Vajinal Mantar Nedir? yazımızda anlattık.

Vajinal pH nasıl ölçülür?

Hekim muayenede vajinal akıntıyı pH kâğıdıyla ölçebilir. Bu, bakteriyel vajinoz için kullanılan ölçütlerden biridir (CDC).

Evde kullanılan vajinal pH testleri de renk değiştiren bir kâğıtla çalışır: kâğıt vajinaya değdirilir, rengi değişince kutudaki renk tablosuyla karşılaştırılır (Cleveland Clinic). Bu testler pH'ın bozuk olup olmadığına dair fikir verebilir; ama nedenini söyleyemez ve hangi enfeksiyon olduğunu göstermez (Cleveland Clinic).

Testi yapacaksan kutudaki talimata uy. Adet kanı ve meni pH'ı etkileyebildiği için (Cleveland Clinic) regl sırasında ve ilişkiden hemen sonra yapılan ölçüm yanıltıcı olabilir.

Vajinal pH dengesi nasıl korunur?

Vajina kendini temizler; içini yıkamaya gerek yoktur. NHS'nin önerileri:

• Dış genital bölgeyi su ve sade sabunla yıka; banyo yerine duş al.
• Vajinanın içini yıkama, vajinal duş yapma.
• Kokulu sabun, banyo ürünü ve vajinal deodorant kullanma.
• İç çamaşırlarını sert deterjanla yıkama.
• Sigara içme.

Cleveland Clinic de kokulu sprey, sabun, ped ve tamponlardan kaçınmayı ve ıslak ya da terli giysileri bekletmeden değiştirmeyi öneriyor. Genital hijyenin öteki kurallarını Genital Hijyen İçin Temel Kurallar yazımızda topladık.

Ne zaman hekime gitmelisin?

• Koku, akıntı ya da kaşıntı gibi belirtiler birkaç günden uzun sürüyorsa, kötüleşiyorsa ya da geçmiyorsa (Cleveland Clinic)
• Evde test pH'ın yüksek olduğunu gösterdiyse ve belirtilerin varsa
• Hamileysen ve akıntında ya da kokuda değişiklik fark ettiysen
• Belirtiler sık tekrarlıyorsa

Tedavi nedene göre değişir; antibiyotik ya da mantar ilacı gerekebilir (Cleveland Clinic). Kendi kendine tanı koymak yerine hekime görün.

Sık sorulanlar

Vajinal pH kaç olmalı?

Genellikle 3,8 ile 4,5 arası (Cleveland Clinic). Regl öncesinde ve menopozdan sonra biraz daha yüksek olabilir.

Vajinal pH testi eczanede var mı?

Evde kullanılan vajinal pH testleri bazı eczanelerde satılır. Bu testler pH'ın yüksek olup olmadığını gösterebilir ama nedenini söyleyemez (Cleveland Clinic). Sonuç ne çıkarsa çıksın belirtilerin varsa hekime görün.

Menopozda vajinal pH neden yükselir?

Menopozda hormon düzeyleri değişir ve vajinal pH 4,5'in üzerine çıkabilir; bu, menopozdan sonra olağan olabilir (Cleveland Clinic). Menopozun intim bölgeye etkilerini Menopozda İntim Bakım İhtiyacı Neden Değişir? yazımızda anlattık.

Sabun vajinal pH'ı bozar mı?

Vajinanın içine sabun ya da duş jeli kullanmak, vajinal duş yapmak ve kokulu ürünler pH'ı bozabilir (Cleveland Clinic). Dış bölge su ve sade sabunla yıkanır (NHS).