Pambıqlı və orqanik bez nədir? Etiketdə nəyə baxmalı?

Qısaca:

• Pambıq faizi və istifadə olunduğu qat etiketdə yazılmalıdır; ‘pambıqlı’ təkbaşına yetərli məlumat deyil.
• GOTS ‘Organic’ etiketi məhsulun ən azı 95% sertifikatlı orqanik lifdən ibarət olduğunu göstərir.
• OEKO-TEX STANDARD 100 zərərli maddələr üçün test edildiyini göstərir; orqanik olduğunu göstərmir.
• Pambıqlı və ya orqanik bezlərin qıcıqlanmanı azaltdığına dair dəlillər hələ məhduddur.

Pambıqlı və orqanik bez: terminlər nə deməkdir?

Pambıqlı bez

Dəriyə toxunan üst səthdə pambıq və ya pambıq qarışığı istifadə olunduğunu bildirir. Bəzi bezlərdə yalnız üst səth pambıqlıdır, bəzilərində daha çox qatda pambıq var. Buna görə faizinə (‘95% pambıq’ kimi) və hansı qatda istifadə olunduğuna baxmaq lazımdır.

Orqanik bez

Orqanik pambıq orqanik əkinçilik qaydaları ilə yetişdirilən və müstəqil qurumlar tərəfindən təsdiqlənən pambıqdır. Tekstildə ən yayğın standartlardan biri GOTS-dur (Global Organic Textile Standard). Rəsmi etiket siniflərinə görə:

• ‘Organic’ etiketi: Məhsulun ən azı 95%-i sertifikatlı orqanik lifdir.
• ‘Made with organic materials’ etiketi: Məhsulun 70–94%-i sertifikatlı orqanik lifdir.

Yəni ‘orqanik’ yazılan hər məhsul eyni faizdə orqanik lif ehtiva etmir. Sertifikat nömrəsi onu verən qurumun saytında yoxlanıla bilər.

OEKO-TEX STANDARD 100

OEKO-TEX-in rəsmi izahına görə etiket məhsulun sap, düymə və aksesuarları ilə birlikdə 1.000-dən çox zərərli maddə üçün yoxlandığını göstərir. Dəri təmasının intensivliyinə görə siniflərə ayrılır; birbaşa təmas edən məhsullar üçün hədlər daha sərtdir. Sertifikat 12 ay qüvvədədir və hər il yenilənir.

Diqqət: OEKO-TEX təhlükəsizlik testi etiketidir; məhsulun orqanik olduğunu göstərmir. GOTS isə orqanik lifdən hazırlanan tekstili istehsal zənciri boyunca sertifikatlaşdırır; xam lifin orqanik olması ayrıca təsdiqlənir.

Pambıqlı və ya orqanik bez qıcıqlanmanı azaldırmı?

Bu mövzuda tədqiqat azdır. İtaliyada qıcıqlanmaya bağlı vulviti olan qadınlarla aparılan bir işdə orqanik pambıq bezlərin təhlükəsiz olduğu və sintetik bezlərlə müqayisədə qaşınma, qıcıqlanma və yanmanı azaltdığı bildirilib (Mori və b., 2018). Lakin bu, tək tədqiqatdır; xülasədə iştirakçı sayı göstərilmir və böyük müstəqil müqayisəli tədqiqatlar hələ yoxdur.

Qıcıqlanmada daha aydın dəlili olan amil ətirdir. CDC ətirli bezlərin dərini qıcıqlandıra və təbii pH tarazlığına təsir edə biləcəyini bildirərək ətirsiz bez tövsiyə edir. NHS də vagina ətrafında ətirli məhsulun vaginoz riskini artıra biləcəyini bildirir.

Bezlə qıcıqlanma, qaşınma və ya qızartı yaşayırsınızsa, fərqli səth materialını sınaya bilərsiniz. Şikayət davam edərsə və ya axıntı, yanma kimi əlamətlər olarsa, həkimə müraciət edin; infeksiya kimi başqa səbəblər ola bilər. Göbələk əlamətləri üçün Vaginal göbələk nədir? yazımıza baxa bilərsiniz.

Etiketdə nəyə baxmalı?

Bez seçərkən bu məlumatları yoxlaya bilərsiniz:

• Dəriyə toxunan səthin materialı və faizi: ‘Pambıqlı’ əvəzinə ‘üst səth X% pambıq’ kimi aydın məlumat.
• Yoxlanıla bilən sertifikat: ‘Orqanik’ iddiası varsa GOTS kimi sertifikat və nömrəsi; təhlükəsizlik testi üçün OEKO-TEX STANDARD 100 kimi etiket.
• Ətir: Ətirsiz bezlərə üstünlük verilir (CDC).
• Axına uyğun uzunluq və hopduruculuq: Yüngül günlər üçün gündəlik bez, güclü günlər və gecə üçün daha uzun bezlər.
• İstehsalçı məlumatları: İstehsalçı və ya idxalçının adı və əlaqə məlumatları.

Bezi nə qədər tez-tez dəyişməli olduğunuzu Gündəlik bez hər gün istifadə oluna bilərmi? yazımızda izah etdik.

Tez-tez verilən suallar

Orqanik və pambıqlı bez eynidirmi?

Xeyr. Pambıqlı bez pambıq ehtiva etdiyini, orqanik bez isə həmin pambığın orqanik əkinçiliklə yetişdirilib sertifikatlaşdırıldığını bildirir. Orqanik iddia GOTS kimi yoxlanıla bilən sertifikata əsaslanmalıdır.

‘100% pambıq’ yazılan bez tamamilə pambıqdan hazırlanırmı?

Hansı qatın 100% pambıq olduğuna baxın. Bəzi məhsullarda bu ifadə yalnız dəriyə toxunan səth üçündür. Hopdurucu iç qat və altdakı sızdırmaz qat fərqli materiallardan ola bilər.

Ətirsiz bez niyə önəmlidir?

CDC ətirli bezlərin dərini qıcıqlandıra və təbii pH tarazlığına təsir edə biləcəyini bildirir. Buna görə ətirsiz bez tövsiyə olunur.