Menstrual tsiklinizə görə dəriniz necə dəyişir?

Çoxumuz ayın müəyyən dövrlərində dərimizin birdən parıldadığını, bəzən də gözlənilməz sızanaqlarla mübarizə apardığını hiss edirik. Bu təsadüf deyil; dərimiz əslində hormonal tsiklimizin canlı gündəliyi kimidir. Estrogen, progesteron və testosteron arasındakı bu bioloji dəyişikliklər dərimizin nəmlik səviyyəsindən yağ istehsalına qədər hər şeyi idarə edir.

Budur, tsiklinizin mərhələlərinə görə dərinizdə baş verəcək dəyişikliklər və həm xaricdən, həm də daxildən tətbiq edə biləcəyiniz qulluq tövsiyələri:

1. Aybaşı dövrü (1–6-cı günlər)

Dəridə nə baş verir? Bu dövrdə estrogen və progesteron səviyyələri ən aşağı nöqtədədir. Dəri baryeri zəifləyir, nəm itkisi artır. Üzünüz daha solğun, quru və xarici təsirlərə qarşı həmişəkindən daha həssas görünə bilər. Ekzema/dermatit kəskinləşə bilər.

• Xaricdən qulluq: Dərinizə qarşı həssas olun. Aqressiv pilinqlərdən qaçın. Hialuron turşusu və seramid tərkibli, baryeri bərpa edən məhsullarla dərini nəmə doydurun.
• Daxildən dəstək: Bədən istiliyi düşdüyü üçün bitki çayları (razyana, çobanyastığı) ilə həm ruhunuzu, həm də dərinizi sakitləşdirə bilərsiniz.

2. Follikulyar mərhələ (7–12-ci günlər)

Dəridə nə baş verir? Aybaşı bitdikdən sonra yüksələn estrogen kollagen və elastin istehsalını stimullaşdırır. Bu, dərinizin «qızıl dövrüdür». Məsamələr daralır, dəri dolğunlaşır və təbii parıltı qazanır.

• Xaricdən qulluq: Dərinizin ən davamlı olduğu vaxtdır. Yeni məhsulları sınamaq, peşəkar dəri qulluğu prosedurları etdirmək və ya aktiv tərkibli (C vitamini, retinola başlanğıc kimi) məhsullara keçmək üçün ən uyğun dövrdür.

3. Ovulyasiya (13–16-cı günlər)

Dəridə nə baş verir? Estrogen zirvəyə çatır, amma onu testosteronun yüngül artımı da müşayiət edir. Dəri hələ də çox yaxşı görünsə də, yağ (sebum) istehsalı sürətlənməyə başlayır. Bakteriyalar üçün «qidalandırıcı» mühit yaranır. Dəridə qan dövranı artdığı üçün parıltı effekti olacaq.

• Xaricdən qulluq: Parıltının ləzzətini çıxarın, amma məsamələrin təmizliyinə daha çox diqqət yetirin. Yüngül, yağsız (oil-free) nəmləndiricilərdən və günəşdən qoruyucu kremlərdən istifadə etməyə çalışın.

4. Luteal mərhələ (17–28-ci günlər)

Dəridə nə baş verir? Progesteron yüksəlir. Sebumun artması nəticəsində çənə və yanaq xəttində akne yarana bilər. Dəriniz daha reaktiv olur. Xüsusilə çənə xəttində çıxan ağrılı «PMS sızanaqları» və ödemlə bağlı şişkinlik bu mərhələ üçün xarakterikdir.

• Xaricdən qulluq: Salisil turşusu (BHA) və ya niasinamid tərkibli təmizləyicilər xilaskarınız ola bilər. Məsamələrin tıxanmasının qarşısını alaraq sızanaq əmələ gəlməsini minimuma endirə bilərsiniz.
• Daxildən dəstək:
• Omeqa-3: İnflamasiyanı (iltihabı) azaldaraq sızanaqların daha az ağrılı və daha az qırmızı çıxmasını təmin edir.
• Sink: Yağ istehsalını tarazlaşdıran ən güclü mineraldır; akne yaranması ilə mübarizə aparır.
• Maqnezium və B6: Stress hormonu kortizolu tarazlaşdırır və bədəndəki ödemi xaric etməyə kömək edir.
• Qidalanma: Qlikemik indeksi yüksək (şəkərli) qidalardan uzaq durun; çünki şəkər androgenləri artıraraq birbaşa sızanaqlara səbəb olur.

Dərinizi dinləyin:

Unutmayın ki, hər tsikl fərdidir. Dəriniz içəridə nələr baş verdiyini sizə anlatmağa çalışan bir xəritədir; ona əsəbiləşmək əvəzinə nəyə ehtiyacı olduğunu anlamağa çalışın. Qida əlavəsi qəbul etməzdən əvvəl mütləq qan göstəricilərinizi yoxlatdırıb mütəxəssislə məsləhətləşməyi unutmayın.